Hệ sinh thái rừng ngập mặn Việt Nam sở hữu thảm thực vật vô cùng phong phú, trong đó cây đước (tiêu biểu là loài đước đôi) được xem là loài cây biểu tượng và chiếm diện tích lớn nhất. Với hệ rễ chống khổng lồ cùng khả năng sinh tồn mạnh mẽ, loài cây này đóng vai trò như những "người lính" canh giữ đất bờ biển. Vậy cây đước sống ở đâu và vùng phân bố đặc trưng của chúng tại nước ta như thế nào? Hãy cùng khám phá chi tiết trong bài viết dưới đây.
![]()
Cây đước sống ở đâu? Môi trường sống đặc trưng
Trong tự nhiên, cây đước chỉ có thể sinh trưởng và phát triển mạnh mẽ tại các vùng ngập mặn ven biển, vùng cửa sông và bãi bồi ven bờ. Đây là những nơi hội tụ đầy đủ các điều kiện môi trường khắt khe sau:
• Chất đất (Thổ nhưỡng): Cây đước sống trên nền đất sình lầy, bùn lỏng, mịn và sâu. Đây là loại đất bão hòa nước, rất giàu chất dinh dưỡng nhưng lại thiếu oxy (nghèo khí). Hệ rễ chống khổng lồ của cây đước được tiến hóa chính là để giúp cây đứng vững trên nền bùn loãng này.
• Nguồn nước và độ mặn: Cây đước sống trong môi trường nước lợ hoặc nước mặn (nồng độ muối lý tưởng dao động từ 10‰ đến 30‰). Chúng có khả năng lọc muối ở rễ vô cùng tinh vi để lấy nước ngọt nuôi cây.
• Chế độ thủy triều: Vùng đất đước sống phải có thủy triều lên xuống định kỳ hàng ngày. Thủy triều giúp mang theo phù sa bồi đắp dinh dưỡng, đồng thời giúp phát tán các trụ mầm (quả đước lửng) đi khắp nơi để tái sinh.
![]()
Bản đồ phân bố của cây đước tại Việt Nam
Tại Việt Nam, cây đước phân bố dọc theo bờ biển từ Bắc vào Nam, nhưng do yếu tố khí hậu ấm áp thích hợp, loài cây này phát triển tập trung và mạnh mẽ nhất ở dải ven biển miền Nam.
– Vùng Đông Nam Bộ: Cây đước mọc thành các quần xã lớn tại khu vực rừng ngập mặn Cần Giờ (TP.HCM) và vùng ven biển các tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai.
– Vùng Tây Nam Bộ (Đồng bằng sông Cửu Long): Đây là "thủ phủ" của cây đước tại Việt Nam. Cây đước sống dạt dào nhất tại vùng bán đảo Cà Mau (Rừng quốc gia Mũi Cà Mau), tiếp theo là ven biển các tỉnh Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh, Bến Tre và Kiên Giang. Đước Cà Mau nổi tiếng là có thân thẳng, thớ đanh và cây đạt chiều cao lý tưởng nhất cả nước (lên đến 30m).
– Khu vực miền Bắc và miền Trung: Cây đước cũng xuất hiện tại một số cửa sông ngập mặn ở Quảng Ninh, Hải Phòng, Thanh Hóa hay Hà Tĩnh... Tuy nhiên, do khí hậu có mùa đông lạnh nên cây ở đây thường thấp nhỏ, mọc xen lẫn với các loài cây khác như vẹt, trang, sú chứ không tạo thành những dải rừng đước đại ngàn như ở phía Nam.
![]()
Ý nghĩa của môi trường sống đối với chất lượng gỗ đước
Chính môi trường sống ngập triều, đối chọi với sóng gió quanh năm đã rèn giũa nên những đặc tính cơ lý vượt trội cho gỗ đước. Thân đước sinh trưởng trong bùn lầy buộc phải tích tụ hàm lượng chất chát (Tannin) đậm đặc để tự bảo vệ bọc lõi khỏi các loại vi khuẩn mục nát và côn trùng hoang dã.
Nhờ sống ở vùng bãi bồi miền Tây, nguồn gỗ đước khai thác tại đây có độ thẳng đứng, đanh chắc tự nhiên và khả năng chịu ẩm cực tốt. Đây cũng chính là lý do vì sao gỗ đước già vùng Nam Bộ luôn là lựa chọn hàng đầu được săn đón để làm cột kèo chịu lực cho các công trình chòi lá, nhà mái lá ngoài trời ngày nay.
CÔNG TY XÂY DỰNG NHÀ LÁ TRỌNG NHÂN
Địa chỉ: 30 Phan Văn Hớn, Tân Thới Nhất, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline: 0772.621.504
Email: trongnhan031292@gmail.com
Website: thicongnhala.com